უგანდის სათამაშო ბიზნესში მნიშვნელოვანი მოვლენა მოხდა — პრეზიდენტმა იოვერი მუსევენიმ დაბლოკა უგანდის პარლამენტის მცდელობა, დაამტკიცოს ორი საგადასახადო კანონპროექტი: „შემოსავლების გადასახადის (ცვლილებების) ბილი 2026“ და „აქციზის (ცვლილებების) ბილი 2026“.

გუშინ, პარლამენტის მე-12 სხდომაზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მოადგილე სპიკერი თომას ტაებვა, განაცხადეს, რომ პრეზიდენტ მუსევენის წინააღმდეგობა გამოიწვია კანონპროექტების ცალკეულმა დებულებებმა. განსაკუთრებით საკამათო იყო ფსონებით მიღებული მოგების დაკავების გადასახადი (withholding tax) და ერთჯერადი პლასტმასის ნაწარმზე აქციზის გადასახადის მკვეთრი ზრდა.

ორივე ბილი წინა, მე-11 მოწვევის პარლამენტმა განიხილა და დაამტკიცა ბიუჯეტის წარდგენამდე და ახალი საფინანსო წლის დაწყებამდე (2026 წლის ივლისი).

ფინანსთა მინისტრმა მატია კასაიჯამ პარლამენტს წარუდგინა „ლატარიებისა და აზარტული თამაშების (ცვლილებების) აქტი 2026“, რომლის მიხედვითაც ფსონების მთლიანი სათამაშო შემოსავლის (GGR) დაბეგვრა 30%-მდე უნდა გათანაბრებულიყო კაზინოების დაბეგვრის დონესთან.

თუ კანონი ამოქმედდებოდა, უგანდა რეგიონში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი საგადასახადო განაკვეთის მქონე ქვეყანა გახდებოდა.

„პრეზიდენტი ეწინააღმდეგება შემოსავლების გადასახადის ცვლილებების ბილის მე-11 მუხლის კანონად ქცევას“, — განაცხადა ტაებვამ.

სადავო მუხლი ითვალისწინებდა ფსონებიდან მიღებულ მოგებაზე დასაკავებელი გადასახადის დაწესებას, რაც მოთამაშეების საგადასახადო ტვირთს გაზრდიდა. ამავდროულად, მასში ჩართული იყო გამონაკლისი, რომლის მიხედვითაც Lotteries and Gaming Act 2016-ის საფუძველზე ლიცენზირებული სახმელეთო კაზინოებში მიღებული მოგება ამ გადასახადისგან თავისუფლდებოდა.

მუსევენის შეფასებით, ასეთი გამონაკლისი ოპერატორებს შორის არათანაბარ კონკურენციას შექმნიდა და გადასახადებისგან თავის არიდების რისკს გაზრდიდა.

„ეს გამონაკლისი ქმნის გადასახადების თავიდან არიდებისა და საბიუჯეტო შემოსავლების დაკარგვის შესაძლებლობას. არ არსებობს საფუძველი, რატომ უნდა გათავისუფლდეს ერთი კატეგორია გადასახადისგან, მაშინ როდესაც მეორე იბეგრება,“ — განაცხადა პრეზიდენტმა.

პარლამენტის რამდენიმე წევრმა შესთავაზა, რომ პრეზიდენტის მიერ დაბრუნებული კანონპროექტები ხელახლა დაწყებული საკანონმდებლო პროცედურის ფარგლებში განეხილათ. მათი არგუმენტი იყო, რომ პრეზიდენტმა კანონპროექტების განხილვის კონსტიტუციით განსაზღვრულ ვადას გადააჭარბა, ხოლო იმ დროისთვის მე-11 მოწვევის პარლამენტს უკვე ვადა ჰქონდა გასული.

„კანონი ითვალისწინებს, რომ მე-11 მოწვევის პარლამენტი, რომელიც ამ კანონპროექტებს განიხილავდა, უკვე დაიშალა და საკითხი მოვლენების განვითარებამ გადააფარა,“ — განაცხადა ბბაალეს ოლქის დეპუტატმა ჩარლზ ტებენდეკემ.

თუმცა, სპიკერმა ტაიებვამ ეს პოზიცია უარყო და კანონმდებლებს შეახსენა, რომ კონსტიტუციის თანახმად პრეზიდენტს კანონპროექტის მიღებიდან 30 დღე აქვს იმისთვის, რომ ან ხელი მოაწეროს მას, ან პარლამენტს შენიშვნებით უკან დაუბრუნოს.

„კონსტიტუცია სრულიად ნათელია — 30 დღე იმ მომენტიდან, როდესაც კანონპროექტი პრეზიდენტს წარედგინება,“ — აღნიშნა ტაიებვამ.

წყარო

#აზარტულითამაშები #უგანდა #რეგულაცია #საგადასახადოპოლიტიკა #ფსონები #კაზინო #სათამაშობიზნესი #კანონმდებლობა #ეკონომიკა #საერთაშორისოსიახლეები