03 ნოე, 2026
უნგრეთის ფინანსთა მინისტრმა ანდრაშ კარმანმა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სათამაშო ჯგუფის, Szerencsejáték Zrt.-ის, ახალ აღმასრულებელ დირექტორად ზოლტან შოიომი დანიშნა.
დანიშვნა მთავრობის ოფიციალურ გაზეთში ჯერ არ დადასტურებულა, თუმცა ამის შესახებ კარმანმა 27 ოქტომბერს საკუთარ Facebook-გვერდზე განაცხადა.
Szerencsejáték-ს ხელმძღვანელი მას შემდეგ არ ჰყავდა, რაც კარმანმა ივლისში ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი, ზოლტან გულერი, თანამდებობიდან გაათავისუფლა. მინისტრის ამ გადაწყვეტილებას აგვისტოში კომპანიის სამეთვალყურეო საბჭოს დაშლაც მოჰყვა. კარმანმა მაშინ კომპანიის „გადატვირთვის“ აუცილებლობაზე ისაუბრა.
ხელმძღვანელობაში განხორციელებული ცვლილებები TISZA-ს მთავრობის მიერ უნგრეთის სახელმწიფო აქტივებისა და ინსტიტუტების მართვის მიმდინარე გადახედვის ნაწილია. აღნიშნული პროცესი სათამაშო ბიზნესის, ენერგეტიკისა და კომუნალური მომსახურების სექტორებსაც მოიცავს.
შოიომის დანიშვნის შესახებ განცხადების გაკეთებისას კარმანმა კომპანიის წინა მენეჯმენტი მკაცრად გააკრიტიკა. მისი მტკიცებით, Szerencsejáték ფინანსურად არასწორად იმართებოდა და ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, ვიქტორ ორბანისა და Fidesz-ის მთავრობის დაფინანსების ინსტრუმენტად გამოიყენებოდა.
„Szerencsejáték Zrt., უნგრეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი კომპანია და ქვეყნის ექსკლუზიური სათამაშო ოპერატორი, NER-ის — „ეროვნული თანამშრომლობის სისტემის“ — ფულის ამოსაღებ წყაროდ იქცა“.
კარმანის განცხადებით, როგორც სრულად სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული კომპანია, Szerencsejáték ვალდებულია, უნგრეთის გადასახადის გადამხდელების წინაშე საკუთარი ხარჯების შესახებ ანგარიშვალდებული იყოს.
ფინანსთა მინისტრმა უკვე შეცვალა კომპანიის საბჭო ივლისში, გადააყენა კრისტინა რედეი, საბოლც იმრე აგოსტაზი, გაბორ ბორდასი და ჟოფია ილეს-პუკა. საბჭოს კიდევ ერთი წევრი, მარიანა გაბრიელა პოლტნე პალასტი, თანამდებობიდან გადადგა.
საბჭოს თავმჯდომარედ მარსელ ოლაიოში დაინიშნა, ხოლო ზოლტან ჰორვატი საბჭოს წევრი გახდა. ცვლილებები ძალაში 15 ივლისიდან შევიდა.
შოიომს სათამაშო ბიზნესისა და უნგრეთის პოლიტიკის სფეროში მუშაობის გამოცდილება არ აქვს. მანამდე იგი Generali-ში მუშაობდა, სადაც სხვადასხვა მაღალი მენეჯერული პოზიცია ეკავა. 1997 წელს კი კორპორაციული დაზღვევის საკონსულტაციო და საბროკერო კომპანია Palladium Consulting დააარსა.
კარმანის განცხადების თანახმად, აგვისტოდან შოიომი ასევე შედიოდა Szerencsejáték-ისა და Corvinus International Investment-ის სამეთვალყურეო საბჭოებში. მინისტრის თქმით, ამ გამოცდილებამ მას საშუალება მისცა, აღმასრულებელი პასუხისმგებლობის აღებამდე სათამაშო ოპერატორის საქმიანობა უკეთ შეესწავლა.
„დღეიდან Szerencsejáték Zrt.-ში საიდუმლოებისა და ბოროტად გამოყენების ეპოქა დასრულდა“, — განაცხადა კარმანმა.
„ზოლტან შოიომი აღმასრულებელ დირექტორად იმიტომ დავნიშნე, რომ შერჩევის პროცესში მან დამარწმუნა, რომ შეძლებდა კომპანიის ეფექტიანად ხელმძღვანელობასა და მის პასუხისმგებლიან მართვას.
ჩემი მოლოდინია, რომ კომპანია თანამედროვე, ეფექტიან ბიზნესად გარდაიქმნება, რომელიც, უპირველეს ყოვლისა, უნგრეთის გადასახადის გადამხდელების ინტერესებს მოემსახურება“.
Fidesz ბრალდებებს უარყოფს
კრიტიკას გამოეხმაურა ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, ვიქტორ ორბანის ოფისიც, რომელმაც Szerencsejáték-ის მენეჯმენტი და დაფინანსების პრაქტიკა დაიცვა.
28 ოქტომბერს გავრცელებულ განცხადებაში ორბანის ოფისმა აღნიშნა, რომ კომპანია კანონიერად და გამჭვირვალედ საქმიანობდა, ხოლო მისი დაფინანსების პოლიტიკა გამჭვირვალე გადაწყვეტილებებს ეფუძნებოდა.
ორბანის განცხადებით, კარმანს არ შეუძლია დაამტკიცოს Szerencsejáték-ის მენეჯმენტისა და უნგრეთის საქველმოქმედო ორგანიზაციების, ხელოვნებისა და კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამების დაფინანსების შესახებ წაყენებული ბრალდებები.
TISZA-ს ხელშია სათამაშო ბიზნესის მარეგულირებლის მომავალი
დავა უნგრეთის მარეგულირებელ ჩარჩოში მიმდინარე ცვლილებების პარალელურად ვითარდება.
პარლამენტმა დაამტკიცა კანონმდებლობა, რომლის მიხედვითაც, კონცესიებთან დაკავშირებული უფლებამოსილებები რეგულირებადი საქმიანობის ზედამხედველობის ორგანოს (SZTFH) ჩამოერთმევა და მისი კონცესიების საბჭო გაუქმდება.
თავის განმარტებით განცხადებაში SZTFH-მ დააზუსტა, რომ პარლამენტში საბოლოო კენჭისყრა 22 სექტემბერს გაიმართა. უწყებამ ხაზი გაუსვა, რომ მისი როლი კონცესიის შეთანხმებებზე წინასწარი თანხმობის გაცემას გულისხმობდა და არა უშუალოდ კონცესიების მინიჭებას. ეს უფლებამოსილება მთავრობის მიერ განსაზღვრულ მინისტრებს ეკუთვნოდათ.
ცვლილებები მარეგულირებელი ორგანოს მომავლისა და მისი ფუნქციების გადანაწილების შესახებ მთავრობის უფრო ფართო განხილვის ნაწილია. შესაბამისად, ეს ცვლილებები არ უნდა გავაიგივოთ სათამაშო ბიზნესის რეგულირების გაუქმებასთან ან ბაზარზე დამატებითი ოპერატორების დაშვებასთან.
ამ ეტაპზე TISZA-ს მთავრობას ონლაინ აზარტული თამაშების ბაზრის ლიბერალიზაციის კონკრეტული გეგმები არ წარმოუდგენია. მისი მთავარი მიზანი სათამაშო სექტორზე კონტროლის გამკაცრება და გამჭვირვალობის გაზრდაა.
ჯერჯერობით უცნობია, გეგმავს თუ არა მთავრობა ბაზარზე კონკურენციის გაზრდას. ეს საკითხი ჯერ გადაწყვეტილი არ არის.
#უნგრეთი #სათამაშოინდუსტრია #სათამაშო-რეგულაცია #რეგულირება #გამჭვირვალობა #ანგარიშვალდებულება #სათამაშო-ბაზარი